زیبای حکیمانه

محتوای پیمان صلح امام حسن مجتبی علیه السلام

این موضوع نیز از مواردی است که در تاریخ مورد توجه قرار نگرفته و به‌نظر می‌رسد که عامدانه قصد حذف آن وجود داشته است. اکنون حتی یک متن یا سند تاریخی وجود ندارد که دقیقاً محتوای این پیمان را مشخص کند، بلکه موارد گوناگونی در منابع مختلف بیان شده است. شیخ راضی آل یاسین در کتاب ارزشمند صلح امام حسن (علیه السلام) با بررسی همۀ نقل‌ها معتقد است که پیمان صلح مشتمل بر موارد زیر بوده و البته ممکن است نکات دیگری نیز در آن آمده باشد:

1- قدرت و حکومت (نه خلافت) به معاویه واگذار می‌شود، مشروط بر اینکه مطابق کتاب خدا، سنت پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و روش خلفای صالح عمل کند.

2- معاویه حق ندارد عنوان امیرالمؤمنین را بر خود نهد و شهادتی نزد او اقامه شود. (این شرط بدین معنا بود که معاویه شایستگی خلافت ندارد، ولی با زور نظامی جلو آمده و فعلاً قدرت به او واگذار می‌شود. همچنین به این معناست که معاویه عادل و صالح نیست؛ بنابراین نباید نزد او اقامۀ شهادت شود.)

3- معاویه حق سبّ و ناسزاگویی به امیرالمؤمنین علیه السلام را ندارد و نباید جز به نیکی از آن حضرت یاد کند.

4- معاویه باید مردم را مشمول عفو عمومی نماید و آنان را به‌خاطر همراهی با امیرالمؤمنین علیه السلام تعقیب نکند.

5- معاویه نباید سوء قصدی به جان حسن و حسین علیهماالسلام داشته باشد.

6- همۀ مردم باید در آزادی و آسایش باشند.

7- معاویه حق تعیین جانشین ندارد و پس از مرگ او حاکمیت به حسن علیه السلام خواهد رسید و اگر او از دنیا رفته بود، به حسین علیه السلام می‌رسد و درهرحال، معاویه حق ندارد برای خود جانشینی تعیین کند.

8- معاویه باید سالی دو میلیون درهم در اختیار امام مجتبی علیه السلام قرار دهد تا در بین خانوادۀ شهدای در رکاب امیرالمؤمنین علیه السلام توزیع و تقسیم بشود.

منبع :

استاد محمدحسین رجبی‌دوانی ، دکتری تاریخ بین الملل

https://imanoor.com/blog/imam-hasan/