جنس جسم ائمه اطهار علیهم السلام از چیست ؟
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْوَاسِطِيِّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام :
« خُلِقْنَا مِنْ عِلِّيِّينَ وَ خُلِقَ أَرْوَاحُنَا مِنْ فَوْقِ ذَلِكَ وَ خُلِقَ أَرْوَاحُ شِيعَتِنَا مِنْ عِلِّيِّينَ وَ خُلِقَ أَجْسَادُهُمْ مِنْ دُونِ ذَلِكَ فَمِنْ أَجْلِ تِلْكَ الْقَرَابَةِ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ قُلُوبُهُمْ تَحِنُّ إِلَيْنَا.»
کتاب بصائر الدرجات، الصفار القمي، محمد بن الحسن، ج1، ص19.
حضرت امام صادق سلام الله علیه می فرمایند : « خُلِقْنَا مِنْ عِلِّيِّينَ وَ خُلِقَ أَرْوَاحُنَا مِنْ فَوْقِ ذَلِكَ » ؛ در جمله اول حضرت به صورت مطلق می گویند ما را خلق کردند از « علیین » یعنی جایگاه خلقت ما از علیین بوده است و بعد کلمه روح را که به کار می برند و چون روح را بعد می گویند معلوم می شود که مراد از آن خلقت اولیه جسمشان بوده است.
می فرمایند که خداوند خلق کرده است اجسام ما را از آن رتبه علیین. آنجایی که گفتیم خیلی بلند است و ما اصلاً نمی دانیم کجاست ؛ از بالاترین رتبه وجودی که شما بتوانید آن را در نظر بگیرید و ارواح ما را از جایگاهی بالاتر از آن خلق کرد .
عمده بحثی که می خواهیم کنیم از اینجای روایت است که می فرماید « و خُلِقَ أَرْوَاحُ شِيعَتِنَا مِنْ عِلِّيِّينَ » ؛ آنجا داشتیم که جسم ائمه از علیین خلق شد و اینجا می فرماید روح های شیعیان ما هم از علیین است!
اینجا نتیجه می گیریم که جنس جسم ائمه از جنسی است که روح شیعیان را درست کرده اند. « و خُلِقَ أَجْسَادُهُمْ مِنْ دُونِ ذَلِكَ » . جسم های آنها را باز از یک رتبه پایین تر گرفتند . « فَمِنْ أَجْلِ تِلْكَ الْقَرَابَةِ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ » ؛ به خاطر این قرابتی که در جنسیت جسم ما و روح این مؤمنین وجود دارد ، جنس جسم ما اهل بیت با جنس روح مؤمنین یکی شده است.
می فرمایند به خاطر این قرابت و نزدیکی که وجود دارد « قُلُوبُهُمْ تَحِنُّ إِلَيْنَا قلوب آنها » ؛ قلب را ترجمه کردیم یعنی روحشان و آن وراء این جسمشان به طرف ما متمایل است: « كُلُّ شَيْءٍ يَرْجِعُ إلَي أصْلِه » هر چیزی به اصل خودش تمایل دارد.
[ شرح کافی ، مرحوم ملاصالح مازندرانی ، ج6 ، ص368 ]
وقتی که یک کسی را به عنوان مادر برای ما پیدا می کنند انسان همیشه متمایل به او است ، حتی اگر از آن مبدأ اشتقاق سالیان سال گذشته باشد . این جسمانی است حالا اگر قرار شد که روح او یک تجلی از جسمانیت آن حضرات باشد آن موقع دیگر خیلی عجیب می شود.
امام علیه السلام می فرمایند جنسِ جسم ما از علیین است اما روح ما از فوق ذلک یعنی از همان مبانی نورانیت که می بایست استفاده اش کنید . همان به اصطلاح خلق اول .
لذا علت گرایش روحی مؤمنین روشن می شود که چرا تا می گویند امام حسین قلبمان یک جوری میشود؟ چرا وقتی می گویند حضرت رسول خدا ما متمایل می شویم؟ چرا وقتی که خیلی مصیبت به ما فشار می آورد در خانه اهل بیت میرویم؟
این جسم تو نیست که حرکت می دهد تو را و به مجلس روضه ای می برد. آن کشش روحی ، آن جنسیتِ روح تو که از محبین اهل بیت هستی به آنجا گرایش دارد و تو را در آنجا حاضر می کند . این جسم را که مرکب خودش هست را متمایل می کند که همان گرایشات را داشته باشد که روحش داشته است.
منبع :
استاد جواد قاسمی (سایت رسمی مدرسه فقاهت)
786