زیبای حکیمانه

تشویق قرآن به یادگرفتن ریاضی!

صنع أحسن عالم كيانى ، و نظم أتم نظام ربانى ، بر اساس استوار حساب و اندازه است‏ «ما تَرى‏ فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى‏ مِنْ فُطُورٍ » (سوره ملك /آيه 3) تار و پود فعل حق سبحانه ، حساب و اندازه است كه در متن‏ خلقت عالم و آدم پياده شده است ، تا هر يك به زيباترين صورت آراسته و پيراسته گرديده است‏ « فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ‏ » (مؤمنون/آیه 14).

واژه «اندازه» پارسى ، در تازى به كلمه «هندسه» تعريب شده است ، يعنى هندسه همان اندازه است.

در اصول كافى جناب كلينى ، روايت است كه امام هشتم عليه السلام به يونس بن عبد الرحمن فرموده است : فتعلم ما القدر؟ قلت : لا ، قال : هى الهندسه . آيا مى‏ دانى قدر چيست؟ گفت : نه، گفت قدر به معنى هندسه است. (كافى معرب ج 1 ص 121).

حق سبحانه در چند جاى قرآن كريم خود را به علم شريف‏ حساب وصف فرموده است: « وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبِينَ‏ » (انعام/آیه 62) ، « إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ‏ » (آل عمران/آیه 199) . « وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى‏ بِنا حاسِبِينَ‏ » (انبياء/آیه 47) و آيات چند ديگر.

در تحريض و ترغيب به فرا گرفتن عدد و حساب فرمود:

1- « هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَ الْقَمَرَ نُوراً وَ قَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ‏ » (يونس/آیه 5)

2- و نيز فرمود: « وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ وَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ فَصَّلْناهُ تَفْصِيلًا » (اسراء/آیه 12).

منبع:

رسالۀ آغاز و انجام ( به ضميمه تعليقات) ، آیه الله حسن زاده آملی رضوان الله علیه ، فصل نهم ، در اشاره به حساب ، صص142-143