زیبای حکیمانه

تفسیر ملاصدرا (2)

آیه الكرسي

4_ شَكَا بَعْضُ الْمُرِيدِينَ كَثْرَةَ الْوَسْوَاسِ فَقَالَ لَهُ الشَّيْخُ: «كُنْتُ حَدَّادًا عَشْرَ سِنِينَ، وَقَصَّارًا عَشْرًا، وَبَوَّابًا عَشْرًا» فَقِيلَ: «وَكَيْفَ مَا رَأَيْنَا مِنْكَ؟» فَقَالَ:

«الْقَلْبُ كَالْحَدِيدِ، أَلَنْتُهُ بِنَارِ الْخَوْفِ عَشْرًا، ثُمَّ شَرَعْتُ فِي غَسْلِهِ عَنِ الْأَوْضَارِ وَالْأَوْزَارِ عَشْرًا، ثُمَّ وَقَفْتُ عَلَى بَابِ الْقَلْبِ عَشْرًا أَسُلُّ سَيْفَ «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» فَلَمْ أَتْرُكْ، حَتَّى يَخْرُجَ مِنْهُ حُبُّ غَيْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَيَدْخُلَ فِيهِ حُبُّ اللَّهِ؛ فَلَمَّا خَلَتْ عَرْصَةُ الْقَلْبِ عَنْ غَيْرِهِ وَقَوِيَتْ مَحَبَّتُهُ، سَقَطَتْ مِنْ بَحْرِ عَالَمِ الْجَلَالِ قَطْرَةٌ مِنَ النُّورِ، فَغَرِقَ الْقَلْبُ، فَبَقِيَ فِي تِلْكَ الْقَطْرَةِ، وَفَنِيَ عَنِ الْكُلِّ وَلَمْ يَبْقَ فِيهِ إِلَّا سِرٌّ مَحْضٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ.

وَقِيلَ: مِنْ «أَلِهَ الرَّجُلُ، يَأْلَهُ» إِذَا فَزِعَ مِنْ أَمْرٍ نَزَلَ بِهِ، فَآلِهُهُ، أَيْ آجَرَهُ، وَالْمُجِيرُ لِكُلِّ الْخَلَائِقِ مِنْ كُلِّ الْمَضَارِّ هُوَ اللَّهُ، وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ.

4_ یکى از مريدان از كثرت وسواس شكايت كرد، پس شيخ به او گفت: «ده سال آهنگر بودم، و ده سال رخت‌شوى، و ده سال دربان.» گفته شد: «و چگونه چنين چيزى از تو نديده‌ايم؟» گفت:

«قلب مانند آهن است، آن را ده سال با آتش خوف و ترس از خدا نرم كردم، سپس ده سال به شستن آن از پليدى‌ها و گناهان پرداختم، سپس ده سال بر درِ قلب ايستادم و شمشير «لا إله إلا اللّه» را كشيدم و رها نكردم، تا اينكه محبت غير خدا از آن خارج شود و محبت خدا داخل آن گردد؛ پس هنگامى كه صحن قلب از غير او خالى شد و محبتش قوت گرفت، قطره‌اى از نور از درياى عالم جلال فرو ريخت، پس قلب غرق شد، و در آن قطره باقى ماند، و از همه چيز فانى گشت و در آن جز سرّ محض «لا إله إلا اللّه» باقى نماند.

همچنین گفته شده: ریشه کلمه «إله» از «ألِه الرجل یألَه» است، به معنای اینکه وقتی مردی از حادثه‌ای که بر او نازل شده ترسید و به کسی پناه برد، آن شخص به او پناه داد (آجره یعنی پناهندگی داد). پناه‌دهنده همه مخلوقات از همه زیان‌ها و مضرات، تنها خداست و کسی بر او چیره نمی‌شود و پناهگاهی در برابر او نیست (یعنی لا یُجار علیه).

نام کتاب : تفسیر القرآن الکریم نویسنده : الملا صدرا جلد : 4 صفحه :31

https://lib.eshia.ir/71746/4/31